Diện tay nghề cao tính điểm: cách đạt 70 và 80 điểm

Đây là con đường nhanh nhất tới vĩnh trú Nhật Bản, và cũng là con đường bị bỏ sót nhiều nhất. Đạt 70 điểm thì mốc chờ vĩnh trú rút từ 10 năm xuống 3 năm; đạt 80 điểm thì còn 1 năm.

Nhiều người Việt làm kỹ sư tại Nhật đủ điểm mà không biết, đơn giản vì chưa từng ngồi tính thử — việc chỉ tốn một buổi.

Điểm được tính từ đâu

Bảng điểm cộng dồn theo các hạng mục sau:

• Học vấn — bằng tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân; có bằng kép hoặc bằng thứ hai được cộng thêm
• Kinh nghiệm làm việc — tính theo số năm trong lĩnh vực, càng nhiều càng cao
• Thu nhập năm — hạng mục nặng điểm nhất; thu nhập càng cao điểm càng lớn
• Tuổi — càng trẻ càng nhiều điểm, nhóm dưới 30 được cộng cao nhất
• Trình độ tiếng Nhật — đạt N1 được cộng đáng kể, N2 cộng ít hơn
• Điểm thưởng — tốt nghiệp đại học Nhật, làm ở doanh nghiệp được chứng nhận đổi mới, có bằng sáng chế, làm trong lĩnh vực ưu tiên

Hạng mục hay bị bỏ qua nhất là điểm thưởng. Tốt nghiệp đại học tại Nhật và có N1 cộng lại đã là một phần đáng kể, và đây là hai thứ nhiều du học sinh Việt có sẵn.

Ba tổ hợp phổ biến đạt 70 điểm

• Kỹ sư trẻ: cử nhân + dưới 30 tuổi + vài năm kinh nghiệm + N2 + thu nhập trung bình khá
• Du học sinh ở lại: tốt nghiệp đại học Nhật + N1 + dưới 30 tuổi + kinh nghiệm ngắn — điểm thưởng bù cho kinh nghiệm còn ít
• Người có thạc sĩ: thạc sĩ + kinh nghiệm + thu nhập khá, cộng thêm tiếng Nhật

Muốn lên 80 điểm thì thường phải mạnh ở hai trong ba hạng mục nặng nhất: học vấn cao, thu nhập cao, hoặc kết hợp nhiều điểm thưởng.

Quyền lợi kèm theo, không chỉ là vĩnh trú sớm

• Thời hạn lưu trú dài — thường được cấp mức dài nhất ngay từ đầu
• Được làm nhiều hoạt động song song — linh hoạt hơn các diện thường
• Bảo lãnh cha mẹ sang chăm con nhỏ trong một số điều kiện — điều mà các diện khác gần như không có
• Bảo lãnh người giúp việc trong điều kiện nhất định
• Thủ tục được ưu tiên xử lý

Mục bảo lãnh cha mẹ đáng chú ý với gia đình Việt, vì đây là nhu cầu rất thực mà phần lớn diện khác không đáp ứng được.

Cách tự kiểm tra

Bốn bước, làm được trong một buổi:

• Liệt kê bằng cấp cao nhất và mọi bằng phụ đang có
• Cộng số năm kinh nghiệm đúng lĩnh vực — tính cả thời gian làm ở Việt Nam nếu chứng minh được
• Lấy con số thu nhập năm gần nhất theo giấy chứng nhận, không lấy ước lượng
• Cộng các mục thưởng: học ở Nhật, trình độ tiếng, ngành ưu tiên

Nếu ra 65–69 điểm thì đừng bỏ qua — khoảng cách ấy thường lấp được trong một tới hai năm bằng cách thi lên N1, tăng thu nhập, hoặc cộng thêm năm kinh nghiệm. Biết mình thiếu bao nhiêu điểm là biết cần làm gì.

Ai nên tính ngay

• Du học sinh sắp tốt nghiệp đại học Nhật — nhóm có sẵn nhiều điểm thưởng nhất
• Kỹ sư đang làm tại Nhật dưới 35 tuổi — điểm tuổi còn cao
• Người có thạc sĩ trở lên đang cân nhắc sang Nhật làm việc
• Người đã ở Nhật vài năm và định chờ đủ 10 năm để xin vĩnh trú — nên tính trước, có thể không phải chờ lâu vậy

Bảng điểm và ngưỡng được điều chỉnh theo thời kỳ, và cách tính một số hạng mục có chi tiết riêng. Trước khi dựa vào kết quả tự tính, hãy đối chiếu với Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản hoặc đơn vị tư vấn có giấy phép hành nghề.

Giữ hồ sơ để chứng minh

Điểm chỉ có giá trị khi chứng minh được bằng giấy tờ. Nhiều người tính ra đủ điểm nhưng khi nộp lại thiếu bằng chứng cho một hạng mục, và mất luôn phần điểm đó. Những giấy tờ nên chuẩn bị và giữ lại:

• Bằng và bảng điểm bản gốc kèm bản dịch — cả bằng đại học lẫn bằng phụ
• Giấy xác nhận kinh nghiệm từ mọi nơi làm việc, xin ngay khi còn liên lạc được
• Giấy chứng nhận thu nhập và nộp thuế của từng năm
• Chứng chỉ tiếng Nhật — giữ bản gốc, không chỉ ảnh chụp

Giấy khó xin nhất luôn là xác nhận kinh nghiệm từ công ty cũ ở Việt Nam, vì nhiều nơi đã đổi tên, sáp nhập hoặc giải thể. Xin trước khi nghỉ việc là cách rẻ nhất để tránh rắc rối nhiều năm sau.