Nhật Bản chia thành 8 vùng và 47 tỉnh. Với người chuẩn bị sang, chọn vùng quan trọng không kém chọn diện visa: cùng một công việc, cùng một mức lương danh nghĩa, sống ở Tokyo và sống ở một tỉnh miền trung cho hai chất lượng sống rất khác nhau.
Bài này vẽ bản đồ theo cách thực dụng — không phải để thuộc tên tỉnh, mà để biết mình nên nhắm vùng nào.
Kanto — vùng thủ đô, đông nhất và đắt nhất
Gồm Tokyo và 6 tỉnh quanh đó (Kanagawa, Saitama, Chiba, Ibaraki, Tochigi, Gunma). Vùng đại đô thị Tokyo tập trung khoảng 37 triệu người — hơn một phần tư dân số cả nước.
- Việc làm: nhiều nhất và đa dạng nhất — văn phòng, công nghệ, dịch vụ, nhà hàng, xây dựng
- Chi phí: cao nhất nước, nhất là tiền thuê nhà; càng gần trung tâm càng đắt
- Cộng đồng người Việt: đông, có nhiều cửa hàng, quán ăn, chùa và hội nhóm hỗ trợ
- Phù hợp với: người làm văn phòng, du học sinh cần việc làm thêm, người muốn cơ hội đổi việc nhiều
Mẹo thực tế: nhiều người Việt chọn ở Saitama hoặc Chiba rồi đi tàu vào Tokyo làm việc — tiền thuê nhà rẻ hơn đáng kể, đổi lại là 40–60 phút đi tàu mỗi chiều.
Kansai — trung tâm thứ hai, chi phí dễ thở hơn
Gồm Osaka, Kyoto, Kobe, Nara và các tỉnh lân cận, khoảng 19 triệu dân. Đây là vùng kinh tế lớn thứ hai và có bản sắc riêng khá rõ so với Kanto.
- Osaka — thương mại, dịch vụ, ẩm thực; người dân nổi tiếng cởi mở, dễ gần hơn Tokyo
- Kyoto — trung tâm văn hoá và đại học, nhiều trường tiếp nhận du học sinh
- Kobe — cảng biển, công nghiệp, cộng đồng nước ngoài lâu đời
Chi phí sinh hoạt ở Kansai thường thấp hơn Kanto khoảng 15–25% với cùng điều kiện nhà ở, trong khi mức lương chênh ít hơn. Đây là lý do nhiều người Việt chọn Kansai khi ưu tiên tiết kiệm.
Chubu — trung tâm công nghiệp chế tạo
Nằm giữa Kanto và Kansai, trung tâm là Nagoya (tỉnh Aichi). Đây là vùng của ngành ô tô và phụ tùng, nơi có nhiều nhà máy và chuỗi cung ứng lớn.
- Nhu cầu lao động kỹ thuật và chế tạo cao, ổn định
- Chi phí nhà ở thấp hơn Tokyo rõ rệt
- Cộng đồng người Việt đông, tập trung quanh các khu công nghiệp
Với người đi theo diện Kỹ năng đặc định hoặc thực tập sinh ngành chế tạo, Chubu thường là nơi có nhiều lựa chọn nhất.
Kyushu và Chugoku — gần Việt Nam nhất
Kyushu ở tây nam, với Fukuoka là thành phố lớn nhất. Đây là vùng gần châu Á lục địa nhất, có đường bay thẳng về Việt Nam ngắn hơn và chi phí sinh hoạt thuộc nhóm dễ chịu.
- Fukuoka — đang được xem là thành phố đáng sống, chi phí vừa phải, khởi nghiệp được khuyến khích
- Hiroshima (vùng Chugoku) — công nghiệp chế tạo, chi phí thấp
- Nông nghiệp và chế biến thực phẩm — nhiều cơ hội cho lao động nước ngoài
Hokkaido, Tohoku và Shikoku — thưa dân, có chính sách thu hút
Ba vùng này có điểm chung: dân số giảm nhanh, thiếu người trầm trọng, và nhiều địa phương có chính sách hỗ trợ người đến định cư — trợ cấp nhà ở, hỗ trợ khởi nghiệp, ưu đãi cho gia đình có con nhỏ.
- Hokkaido — mùa đông dài và lạnh, mạnh về nông nghiệp, sữa, du lịch tuyết
- Tohoku — đông bắc Honshu, nông nghiệp và chế tạo, chi phí thấp nhất nước
- Shikoku — đảo nhỏ nhất trong bốn đảo chính, yên tĩnh, dân số già
Đây là lựa chọn đáng cân nhắc cho gia đình muốn ổn định lâu dài và chấp nhận đánh đổi sự sôi động lấy chi phí thấp cùng ưu đãi địa phương.
Chọn vùng theo mục tiêu, không theo tên tuổi
Ba câu hỏi nên trả lời trước khi chọn:
- Mục tiêu chính là gì — tích luỹ tiền thì ưu tiên vùng chi phí thấp; đổi việc và thăng tiến thì ưu tiên Kanto hoặc Kansai
- Ngành của mình tập trung ở đâu — chế tạo ở Chubu, dịch vụ và văn phòng ở Kanto, nông nghiệp ở Kyushu và Tohoku
- Đi một mình hay cả gia đình — có con nhỏ thì vùng có ưu đãi địa phương và chi phí nhà ở thấp thường hơn hẳn
Thông tin về chính sách hỗ trợ của từng địa phương thay đổi theo năm. Trước khi quyết định, nên kiểm tra với chính quyền tỉnh hoặc thành phố nơi định đến, cơ quan đại diện Việt Nam tại Nhật Bản hoặc đơn vị tư vấn có giấy phép.
Nên chọn Tokyo hay tỉnh lẻ khi mới sang?
Tuỳ mục tiêu. Tokyo có nhiều việc và dễ đổi việc nhưng chi phí nhà ở cao, khó tích luỹ trong năm đầu. Tỉnh lẻ rẻ hơn nhiều và một số nơi có trợ cấp cho người đến định cư, đổi lại là ít lựa chọn công việc hơn.
Ở tỉnh này làm việc tỉnh khác có được không?
Được, không có giới hạn di chuyển trong nước. Nhiều người Việt thuê nhà ở tỉnh giáp ranh rồi đi tàu vào thành phố lớn làm việc để giảm tiền thuê, chấp nhận thời gian đi lại dài hơn.
Vùng nào có cộng đồng người Việt đông nhất?
Kanto và Chubu là hai vùng tập trung đông nhất, đặc biệt quanh Tokyo và Nagoya, cùng các khu công nghiệp lân cận. Kansai và Kyushu cũng có cộng đồng khá lớn và đang tăng.
Chuyển vùng sau khi đã sang có phức tạp không?
Về cư trú thì phải làm thủ tục chuyển địa chỉ tại chính quyền địa phương trong thời hạn quy định. Nếu chuyển kèm đổi việc thì cần kiểm tra công việc mới có phù hợp tư cách lưu trú đang giữ hay không, vì đây mới là phần dễ vướng.
